| strona główna | cmentarze | warto wiedzieć | księga gości | napisz do nas |
| BOLIMÓW | English text | |||
Początki osadnictwa żydowskiego w Bolimowie przypadają na drugą połowę XVIII wieku. Na przełomie lat 1793 i 1794 w miejscowości żyło 33 wyznawców judaizmu, w 1800 roku - 84. Wydany w 1883 roku "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich", podaje, że w 1859 roku w Bolimowie było "111 domów i 1.004 mieszkańców (w tej liczbie 306 żydów). Ludność gminy w 1878 r. wynosiła 4.979 mieszkańców, w tej liczbie 4.434 katolików, 505 żydów i 40 protestantów". Gmina żydowska w Bolimowie ukonstytuowała się w XIX wieku. Podlegali jej Żydzi z okolicznych miejscowości. Miejscowy kahał posiadał między innymi synagogę i cmentarz. |
||||
 |
||||
| Bolimów - plan rewiru żydowskiego między ulicami Pustą i Sokołowską, według stanu z 1827 r. (ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie) |
||||
Emigracja zarobkowa do Ameryki z przełomu XIX i XX w. oraz ciężkie walki toczone w rejonie Bolimowa w okresie I wojny światowej spowodowały odpływ części ludności żydowskiej. Spis powszechny z 1921 roku odnotował w Bolimowie już tylko 259 Żydów. W przededniu wybuchu II wojny światowej w miejscowości żyło 235 osób pochodzenia żydowskiego. Podczas II wojny światowej naziści utworzyli w Bolimowie getto. Na relatywnie niewielkiej powierzchni stłoczono około półtora tysiąca osób - miejscowych Żydów, jak również przesiedleńców ze Strykowa i Łodzi. Likwidacja getta nastąpiła w marcu 1942 roku. Mieszkańców getta deportowano do Warszawy, skąd później trafili do obozu zagłady w Treblince. Dziś w Bolimowie nie ma Żydów. Nie ma już piekarni Pinkusa Poznańskiego, rzeźni Szołe Rotsztajna. W Nowy Rok - Rosz ha-Szana - Żydzi nie gromadzą się nad brzegami Rawki, by wytrząsać swe grzechy do wody. Opuszczona synagoga przy ul. Farnej została przebudowana i przeznaczona na posterunek policji. |
||||
 |
 |
 |
 |
|
Cmentarz żydowski w Bolimowie zlokalizowany jest około pięćdziesięciu metrów od nekropolii katolickiej. Od bramy cmentarnej należy kierować się w lewą stronę. Po minięciu niewielkiej łąki można dostrzec parcelę z niewielkim obwałowaniem ziemnym, wyznaczającym granice bolimowskiego beit-kwarot. Do dziś na terenie cmentarza zachowały się już tylko pojedyncze nagrobki. Są to stare, granitowe macewy, z hebrajskimi inskrypcjami wyrytymi prostą, prymitywną czcionką. Żydowski nagrobek można odnaleźć także na cmentarzu żołnierzy niemieckich z lat I wojny światowej, położonym w Kolonii Bolimowskiej, przy skrzyżowaniu dróg do Aleksandrowa i Miedniewic. Kilka żydowskich grobów znajduje się też na cmentarzu rzymsko-katolickim w kwaterze wojskowej z okresu II wojny światowej. Polecamy lekturę opracowania "Gmina żydowska w Bolimowie", zamieszczonego na stronie www.humin.eu tekst & zdjęcia: K. Bielawski |
||||
| Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Bolimowa i ich nekropolii. Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz z okresu przed II wojną światową. |
||||
 |
||||
| Teksty i zdjęcia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl są chronione prawem autorskim. Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji. |
||||
| strona główna | cmentarze | warto wiedzieć | księga gości | napisz do nas |