Żydzi w Bychawie mieszkali na pewno już w XVI wieku. Zapewne pod koniec tego stulecia powstała też miejscowa gmina żydowska. U schyłku XIX wieku w Bychawie żyło 1790 wyznawców judaizmu, co stanowiło aż 81% wszystkich mieszkańców miasta. Spis powszechny z 1921 roku odnotował 1876 osób pochodzenia żydowskiego. Na przełomie lat 1942 i 1943 Żydzi z Bychawy zostali deportowani do obozów zagłady.

Dziś wspomnieniem po tej tak licznej społeczności jest zniszczona synagoga. W latach PRL w jej budynku mieściła się straż pożarna, a później jej wnętrze zamieniono na magazyny. Obecnie gmach stoi opuszczony.

W Bychawie funkcjonowały dwa cmentarze żydowskie. Po nowszym - założonym w 1911 roku przy obecnej ul. Partyzantów - nie ma już właściwie śladu. Cmentarz zdewastowali naziści, a dzieła zniszczenia dopełniono po wojnie, przeznaczając grunt na pole uprawne. W formie szczątkowej zachował się jedynie starszy cmentarz, zlokalizowany na zboczu przy ul. Kościuszki. Dziś na jego terenie można odnaleźć już tylko kilka kamieni nagrobnych.

Zapraszamy też do odwiedzenia witryny www.bagnowka.com, na której prezentowane są przedwojenne zdjęcia cmentarza żydowskiego w Bychawie.

zdjęcia: Rafał Zubkowicz