Kliknij, aby doda stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas
GΜG紟 MAΜPOLSKI

Spo貫czno嗆 篡dowska w G這gowie Ma這polskim posiada豉 dwa miejsca poch闚ku. Pierwszy cmentarz zosta za這穎ny oko這 1712 r. poza wa豉mi 闚czesnego miasta, przy obecnej ul. Topolowej. Pod koniec XVIII w. jego powierzchnia zosta豉 poszerzona o grunt zakupiony od strony wschodniej. Pocz徠kowo cmentarz otacza這 ogrodzenie drewniane, z czasem uzupe軟ione murem o wysoko軼i ok. 1,4 m. Drewniane ogrodzenie nekropolii uleg這 zniszczeniu podczas po瘸ru miasta w 1846 r.

Cmentarz by czynny do 1935 r. Mo積a przyj望, 瞠 poprzez ponad 200 lat funkcjonowania, na cmentarzu pochowano nie mniej ni kilka tysi璚y os鏏. W 1873 r. spocz掖 tu cadyk Menachem Mendel syn Aszera Jeszai Rubin, wnuk Naftalego Cwi Horowica z Ropczyc, zi耩 rabina Meira Rotenberga z Opatowa, autor ksi璕i Likutei Maharam. Poch闚ki odbywa造 si tu tak瞠 w czasie drugiej wojny 鈍iatowej. Pod koniec grudnia 1942 r. na jego terenie pogrzebano trzech nieznanych z nazwiska m這dych 砰d闚, rozstrzelanych przez funkcjonariuszy Schutzpolizei, a w marcu 1943 r. pochowano kolejne cztery ofiary Zag豉dy, w鈔鏚 nich rabina Lazara Reimanna.

Jak wynika z listu Bogus豉wa Kotuli do 砰dowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, w dn. 24 lipca 1943 r. na cmentarzu nazi軼i rozstrzelali 6 polskich zak豉dnik闚: J霩efa Flaka, Augustyna Irzy雟kiego, Tomasza Kubasa, Jana ζbusa, Paw豉 Sal i Adama 奸瞛aka.

Na pocz徠ku XX w., w zwi您ku z przepe軟ieniem cmentarza przy ul. Topolowej, gmina 篡dowska w G這gowie stan窸a przed konieczno軼i zorganizowania drugiego miejsca poch闚ku zmar造ch. Nowy cmentarz powsta we wschodniej cz窷ci miasta, oko這 100 m na po逝dnie od drogi do wsi Borsuk, obecnej ul. Partyzant闚. Jego lokalizacj zaznaczono na wydanej w 1937 r. mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego. Przy wej軼iu wzniesiono dom przedpogrzebowy. Jak podaje Jan Krawiec w ksi捫ce Spo貫czno嗆 篡dowska w G這gowie Ma這polskim , do 1939 r. na cmentarzu pochowano oko這 120 os鏏.

Oba cmentarze uleg造 dewastacji w okresie drugiej wojny 鈍iatowej oraz w latach p騧niejszych. Cz窷 nagrobk闚 na polecenie w豉dz okupacyjnych wyrwano i wykorzystano do utwardzania ulic, inne zosta造 u篡te przez mieszka鎍闚 G這gowa Ma這polskiego do m. in. prac budowlanych. W ostatnich latach kilka macew zabezpieczy uprzednio wzmiankowany Jan Krawiec.

W czasach PRL stary cmentarz pe軟i funkcj parku miejskiego. W latach 60-tych miejscu zburzonego ohelu cadyk闚 zbudowano warsztat.

W latach 2012-2014 dzi瘯i staraniom Fundacji Ochrony Dziedzictwa 砰dowskiego oraz rodziny Rubin - potomk闚 cadyk闚 z G這gowa, teren nekropolii zosta uporz康kowany i ogrodzony. Odbudowano tak瞠 ohel, na kt鏎ym umieszczono tablic upami皻niaj帷a miejscowych cadyk闚: Menachema Mendla syna Aszera Jeszai Rubin, wnuka Naftalego Cwi Horowica z Ropczyc, zi璚ia rabina Meira Rotenberga z Opatowa, autora ksi璕i Likutei Maharam, zm. 22 wrze郾ia 1873 r. (30 elul 5633 r.); Jakowa Josefa syna Menachema Mendla Rubina, zi璚ia Eleazara Hopsteina z Kozienic, zm. w 1873 r.; Altera Mosze Chaima syna Jakowa Josefa Rubina, zi璚ia Dawida Szapiry z Dynowa, zm. w 1915 r.; Menachema Mendla syna Altera Mosze Chaima Rubina, zamordowanego przez Niemc闚 w dn. 28 kwietnia 1942 r. (11 ijar 5702 r.).

G這g闚 Ma這polski- cmentarz 篡dowski G這g闚 Ma這polski - ohel G這g闚 Ma這polski - ohel G這g闚 Ma這polski- cmentarz 篡dowski

Teren nowego cmentarza przy ul. Partyzant闚 jest poro郾i皻y lasem i pozbawiony macew. Jak wynika z ksi捫ki J. Krawca, na skraju zachowa si budynek dawnego domu przedpogrzebowego (prawdopodobnie posesja przy ul. Partyzant闚 70).

tekst: K. Bielawski
foto: Ma貪orzata P這szaj
Bibliografia:
Krawiec J., Spo貫czno嗆 篡dowska w G這gowie Ma這polskim , G這g闚 Ma這polski 2010
Goszty豉 M., Proksa M., Kirkuty Podkarpacia , Przemy郵 2001
Polecamy odwiedzenie portalu Wirtualny Sztetl

Poszukujemy wszelkich informacji o 砰dach z G這gowa Ma這polskiego i ich nekropoliach.
Czekamy te na relacje os鏏, kt鏎e pami皻aj te cmentarze z okresu przed II wojn 鈍iatow.
Teksty i zdj璚ia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl s chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materia堯w mo磧iwe wy陰cznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas