Kliknij, aby doda stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas
JODΜWA      

Pierwsi 砰dzi pojawili si w Jod這wej zapewne w XVIII wieku. Gmina wyznaniowa powsta豉 w XIX wieku. Wyznawcy judaizmu w Jod這wej nigdy nie stanowili znacz帷ej cz窷ci ludno軼i miasta. W 1882 roku w miejscowo軼i 篡這 3.282 mieszka鎍闚, w tym 280 砰d闚. Spis powszechny z 1921 roku odnotowa 306 os鏏 pochodzenia 篡dowskiego, co stanowi這 7,8% ca貫j populacji Jod這wej. Na prze這mie XIX i XX w. trudne warunki ekonomiczne zmusi造 wielu jod這wskich 砰d闚 do emigracji zarobkowej. Przed wybuchem II wojny 鈍iatowej w miejscowo軼i pozosta這 ju tylko 195 砰d闚.

Warto wiedzie, 瞠 w Jod這wej dzieci雟two sp璠zi Mieczys豉w Jastrun - polski poeta pochodzenia 篡dowskiego.

Po zaj璚iu Jod這wej przez nazist闚, 砰dzi z Jod這wa zostali poddani licznym represjom. Niemcy zbezcze軼ili synagog, nakazali spali 鈍i皻e ksi璕i. 砰dowscy mieszka鎍y Jod這wej wykorzystywani byli do prac przymusowych na rzecz III Rzeszy. Zag豉da przysz豉 1 lipca 1942 r. Tego dnia 165 砰d闚 zosta這 rozstrzelanych w egzekucji w lesie przeczyckim. Po drodze na miejsce ka幡i niemieccy 穎責acy zabili 21 os鏏. Miesi帷 p騧niej, w dniu 3 sierpnia 1942 r. Niemcy zamordowali kolejne 22 osoby, ukrywaj帷e si w r騜nych miejscach. Za pomoc 砰dom kar 鄉ierci wymierzono te kilku polskim rodzinom.

Cmentarz 篡dowski w Jod這wej powsta w XIX wieku na zboczu Wisowej. Przed wojn by ogrodzony p這tem z 瞠rdzi. Cmentarz przetrwa lata Holocaustu, zniszczenia przynios造 mu dopiero lata powojenne. ㄆpem z這dziei pad這 wiele nagrobk闚. Do dzi zachowa這 si kilka stoj帷ych macew, inne - powalone - poros這 runo le郾e. Nekropoli trudno odnale潭 - po這穎na jest w g瘰tym lesie, teren nie jest oznakowany. Poni瞠j podajemy opis dojazdu: po wje寮zie do Jod這wej od strony Ryglic nale篡 kierowa si na Wisow. Asfaltow szos po oko這 1,5 km doje盥瘸 si do rozstaju dr鏬 w pobli簑 przystanku PKS, gdzie nale篡 skr璚i w lewo. Droga stopniowo przechodzi w le郾y dukt, prowadz帷y do polany z dwoma domami. St康 w praw stron prowadzi droga - oko這 300 - 500 metr闚 dalej po prawej stronie znajduj si macewy.

tekst: K. Bielawski
zdj璚ia: Ma貪orzata P這szaj
Bibliografia: Andrzej Potocki "砰dzi w Podkarpackiem"
Poni瞠j zamieszczamy dwa nagrania video, nakr璚one na cmentarzu w Jod這wej
FILM 1 * FILM 2

Jod這wa - cmentarz 篡dowski macewa na cmentarzu 篡dowskim w Jod這wej Jod這wa - kirkut
nagrobek na cmentarzu 篡dowskim w Jod這wej Jod這wa - macewa

Poszukujemy wszelkich informacji o 砰dach z Jod這wej i ich nekropolii.
Czekamy te na relacje os鏏, kt鏎e pami皻aj ten cmentarz z okresu przed II wojn 鈍iatow.

Teksty i zdj璚ia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl s chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materia堯w mo磧iwe jest wy陰cznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.

strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas