Przez wiele lat Żydzi stanowili przeszło połowę populacji miasteczka. Według spisu z 1921 roku, w Oleszycach mieszkało 1.590 osób narodowości żydowskiej.
Cmentarz żydowski w Oleszycach został założony przed 1767 r.. Jak podaje Bogdan Lisze ze Stowarzyszenia na Rzecz Odnowy Zabytków Kultury Żydowskiej w Powiecie Lubaczowskim: "Jak dotąd najstarsza macewa, jaka została odnaleziona na cmentarzu przez prof. Andrzeja Trzcińskiego, pochodzi z lat 1763-1767, data jest częściowo zniszczona. Należy więc przyjąć, że cmentarz powstał w drugiej połowie XVIII wieku, choć można przypuszczać, że funkcjonował wcześniej". |
Macewy w Oleszycach zachwycają bogactwem zdobień i finezją wykonania, a na niektórych płytach można wciąż dostrzec ślady polichromii. Nagrobki w różnym stopniu oparły się niszczącemu działaniu czasu - spora część jest znacznie pochylona bądź całkowicie leży na ziemi. Na cmentarzu znajdują się również zbiorowe mogiły uciekinierów z getta w Lubaczowie, rozstrzelanych przez Niemców. Całkowita powierzchnia nekropolii to 7.599 metrów kwadratowych. Teren ogrodzono siatką, jednak brama nie jest zamknięta. Cmentarz znajduje się przy ul. 3-go Maja, około dwustu metrów na południe od rynku w kierunku stacji kolejowej. GPS - (N 50° 09' 57.7'' E 023° 01' 54.6'').
tekst: Rafał Zubkowicz
|