Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
OLESZYCE  
Dział o cmentarzu w Oleszycach powstał
dzięki wsparciu udzielonemu przez
San Francisco Bay Area
Jewish Genealogical Society

Cmentarz żydowski w Oleszycach znajduje się przy ul. 3 Maja. Dokładna data jego założenia nie jest znana. Pierwsze wzmianki o istnieniu cmentarza pochodzą z 1643 r.

Podczas drugiej wojny światowej na cmentarzu Niemcy dokonywali egzekucji. Ciała ofiar grzebano w miejscu kaźni.

Obiekt przetrwał wojnę w stosunkowo dobrym stanie. W latach późniejszych opuszczony cmentarz stopniowo niszczał i porastał gęstą roślinnością.

W 1954 r. Referat do Spraw Wyznań PWRN w Rzeszowie wnioskował o przekształcenie cmentarza "na zieleniec dla odpoczynku dla ludności miasteczka".

Obecnie cmentarz zajmuje działkę geodezyjną o numerze 180906_4.0001.531 w kształcie trapezu prostokątnego o powierzchni 7599 m kw.. Jego teren otacza ogrodzenie z metalowej siatki. Wejście możliwe jest przez niezamykaną bramę (w kwietniu 2015 r. brama od kilku miesięcy była zdjęta na czas remontu).

Do dziś w obrębie cmentarza zachowało się nie mniej niż 513 nagrobków, z których najstarszy jest datowany na 1764 r. Najstarsze macewy zidentyfikowano w sektorze środkowym, znajdującym się na osi bramy.

Większość nagrobków to stele w formie pionowego prostokąta, często zakończone łukiem półkolistym. Dominują macewy wykonane z wapienia organodetrytycznego. Można odnaleźć także nagrobki z piaskowca drobnoziarnistego oraz granitu.

Zwieńczenia macew zdobiono symbolami charakterystycznymi dla żydowskiej sztuki sepulkralnej, takimi jak: korony, świece i świeczniki, dzbany i misy, lwy, ptaki, jelenie. Jako dekoracje wykorzystywano także motywy architektoniczne i roślinne. Prawdopodobnie większość macew była polichromowana, o czym świadczą relikty barwników.

Praktycznie wszystkie epitafia na zachowanych macewach wyryto w języku hebrajskich. Jedynie na niektórych nagrobkach widoczne są napisy w języku polskim. W partii cokołowej macewy Rozy córki Chaima Dawida wyryto nazwisko Rozalia Krug oraz daty urodzenia i zgonu. Na zniszczonym nagrobku w południowo-zachodnim narożniku cmentarza, widoczna jest częściowo zachowana sygnatura zakładu kamieniarskiego: "[.]erzberg - Przemyśl".

W środkowej części cmentarza znajdują się nie mniej niż 3 zbiorowe, nieoznakowane mogiły, w których pochowano co najmniej 127 osób pochodzenia żydowskiego, zabitych przez Niemców podczas drugiej wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych pracownicy Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce badali groby. Ustalono wtedy nazwiska 64 ofiar.

0d kilkunastu lat cmentarzem opiekują się lokalni społecznicy, związani ze Stowarzyszeniem Na Rzecz Odnowy Zabytków Kultury Żydowskiej W Powiecie Lubaczowskim oraz Oleszycką Grupą Eksploracji Powiatu Lubaczowskiego.

Cmentarz wpisany jest do rejestru zabytków województwa podkarpackiego pod numerem A-165 z 15.12.1986 r.

Pożądane byłoby wykonanie szczegółowej inwentaryzacji cmentarza i udostępnienie spisu nagrobków na stronie internetowej.

tekst: Krzysztof Bielawski
Bibliografia: A. Potocki, Żydzi w Podkarpackiem, Rzeszów 2004

Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski
foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski
Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski
foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski
Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski
foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski
Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski
foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski
Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski
foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski
Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski Oleszyce - cmentarz żydowski
foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Krzysztof Bielawski foto: Rafał Zubkowicz
Oleszyce - macewy cmentarz żydowski w Oleszycach macewy w Oleszycach Oleszyce - kirkut
foto: Rafał Zubkowicz foto: Rafał Zubkowicz foto: Rafał Zubkowicz foto: Rafał Zubkowicz
cmentarz żydowski w Oleszycach żydowski nagrobek - Oleszyce cmentarz żydowski w Oleszycach cmentarz żydowski w Oleszycach
foto: Rafał Zubkowicz foto: Rafał Zubkowicz foto: Iza Dziewanowska foto: Iza Dziewanowska
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Oleszyc i ich nekropolii.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas