Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
WARSZAWA - cmentarz przy ul. Izbickiej
Mówiąc o warszawskich nekropoliach wyznania mojżeszowego, najczęściej wymienia się cmentarze przy ul. Okopowej oraz na Targówku. Do mniej znanych nekropolii żydowskich należy cmentarz położony u zbiegu ul. Izbickiej i ul. Kwitnącej Akacji. Według informacji zamieszczonej w opracowaniu Przemysława Burcharda pod tytułem "Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce", cmentarz żydowski w Radości został założony na początku XX wieku. Nekropolia była miejscem pochówku dla ludności żydowskiej z pobliskich miejscowości, między innymi Radości i Falenicy. Jak twierdzi p. Jan Jagielski z Żydowskiego Instytutu Historycznego, z nieznanych względów cmentarz ten został zamknięty jeszcze przed II wojną światową, a pochówki okolicznych Żydów zaczęto kierować na nowozałożony cmentarz w pobliskim Aleksandrowie.

Przytoczmy tu zamieszczoną na internetowym forum Gazeta.pl wypowiedź jednej z osób mieszkających w pobliżu cmentarza: "Pamiętam, że w latach sześćdziesiątych płyty nagrobne były na swoim miejscu, ogradzał je tajemniczy mur. W domku przedpogrzebowym mieszkała starsza pani, która opiekowała się tym miejscem. Odwiedzał ją syn, z którym miałam przyjemność rozmawiać o tamtych czasach. Smutne natomiast jest to, że macewy znikały i często trafiały jako materiał budowlany do nowobudowanych domów, taki sam los spotkał cegły z ogrodzenia". Według pracowników Żydowskiego Instytutu Historycznego, kobieta wzmiankowana we wspomnieniach nie była oficjalnym dozorcą cmentarza.

zdjęcia: K. Bielawski
W centralnej części nekropolii zachowały się jedynie trzy macewy oraz fragmenty trzech innych nagrobków. Na terenie cmentarza można odnaleźć niewielkie kawałki piaskowca, pochodzące zapewne z rozbitych płyt nagrobnych. Na jednej z macew wyrzeźbiono ręce w geście błogosławieństwa - symbol powszechnie umieszczany na grobach zmarłych z rodu Kohenów. Jest to nagrobek Jechiela Michała Teigmana, syna Szymona Lejba Kohena, zmarłego 19 dnia miesiąca Aw 5684 roku [19.08.1924]. W lesie za budynkiem można odnaleźć kilka macew ozdobionych płaskorzeźbionymi świecznikami. Ocalały również resztki cmentarnego muru z czerwonej cegły.
zdjęcia: Zofia Bielecka

Wrażenia są niestety przygnębiające - cmentarz jest w stanie ruiny, a jego teren jest zaśmiecony. Jeśli miejsce to nie zostanie otoczone opieką, ostatnie nagrobki i cegły z ogrodzenia posłużą zapewne niektórym jako materiał budowlany.

tekst: K. Bielawski
współpraca: Wojciech Tworek
Kliknij tu, by zobaczyć położenie cmentarza na mapie satelitarnej

Warto dodać, że zdjęcia przedstawiające cmentarz żydowski w Radości, wykorzystane zostały w kalendarzu Gminy Wawer. Ich autorka, dwunastoletnia Irena Sionek w dniu 29 czerwca 2008 r. otrzymała dyplom za działalność na rzecz ochrony dziedzictwa kultury żydowskiej w Polsce. Wyróżnienie to od jedenastu lat "przyznawane jest niezwykłym Polakom, polskim organizacjom oraz miastom, czyniącym wiele dla odkrywania prawdy o przeszłości i budowania lepszej przyszłości".
Odwiedź też strony poświęcone innym cmentarzom żydowskim
w Warszawie:

Cmentarz żydowski na Woli
Cmentarz żydowski na Bródnie
Cmentarz żydowski w Aleksandrowie
Poszukujemy wszelkich informacji o tej nekropolii.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz
z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl
są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas