| strona główna | cmentarze | warto wiedzieć | księga gości | napisz do nas |
BARANÓW SANDOMIERSKI - SKOPANIE |
|
Żydzi z Baranowa Sandomierskiego chowali swych zmarłych na cmentarzu położonym przy drodze do wsi Skopanie. Lokalizację cmentarza można odnaleźć na przedwojennej wojskowej mapie okolic Baranowa. Jak podaje proboszcz parafii baranowskiej ks. Henryk Stochel, cmentarz po raz pierwszy wzmiankowany jest w 1718 roku w aktach wizytacji parafii. Prawdopodobnie nekropolia powstała na długo przed tą datą. Jakub D. Brand w "Księdze Pamięci Baranowa" tak pisał o miejscu pochówku swoich przodków: "Mówiono, że znajdowały się tam pomniki, na których były nazwiska Żydów zmarłych 400 - 500 lat temu. To twierdzenie nie zostało potwierdzone, a nazwiska zmarłych nie są już nam dostępne". Dziś trudno jest odtworzyć przedwojenny wygląd cmentarza. Zachowały się dwa zdjęcia, co do których - na podstawie umieszczonej na odwrocie pieczęci zakładu fotograficznego z Baranowa - możemy snuć przypuszczenia, że zostały wykonane na terenie tej nekropolii. |
|
 |
 |
Podczas II wojny światowej naziści zniszczyli cmentarz. Do dziś na jego terenie nie zachowały się żadne macewy. Starsi mieszkańcy Baranowa wspominają, że nagrobki zostały wykorzystane przez Niemców do budowy dróg. W centralnej części nekropolii ustawiono niewielki, stylizowany na macewę pomnik, upamiętniający Żydów zamordowanych w baranowskim getcie. W Urzędzie Miasta i Gminy w Baranowie Sandomierskim znajduje się sporządzony w dn. 3 września 2003 roku dokument, zatytułowany "Sprawozdanie z lustracji obiektu cmentarnictwa wojennego Kierkut", w którym zapisano, iż pomnik został wzniesiony w 1945 roku i według opisu jest to: "mogiła zbiorowa 60 niezidentyfikowanych Żydów, wykonana z obrzeży betonowych" w kształcie prostokąta o wymiarach 5 m na 10 m, z "kamieniem o wymiarach 0,80 m na 1 m z napisem w nieznanym języku". Cmentarz jest nieogrodzony i zakrzewiony. Na terenie nekropolii występują liczne zagłębienia, będące zapewne śladami grobów. |
|
Od wiosny 2007 r. w ramach projektu Centrum Edukacji Obywatelskiej pod nazwą "Ślady przeszłości", cmentarzem opiekują się uczniowie Publicznego Gimnazjum w Skopaniu. W dniu 8 maja 2007 r. uczestnicy projektu: Izabela Kędziora, Agnieszka Klich, Aleksandra Klich, Edyta Lasek, Kamila Mularz, Dominika Siwiec, Laura Skolarczyk i Natalia Starzec, wraz z opiekunem, p. Anną Kuśnierz, rozpoczęli prace porządkowe na terenie cmentarza. W liście przesłanym do naszej Redakcji piszą: "Zadanie nie było łatwe. Szybko okazało się, że ilość śmieci zgromadzonych na cmentarzu przerosła nasze wyobrażenia. Zdawało się, że wystarczy kilkanaście worków na śmieci, ale w rezultacie uzbieraliśmy ich około pięćdziesięciu. Nie wyobrażaliśmy sobie, że na cmentarzu znajdziemy zardzewiałe łóżko, czy stary telewizor... W ciągu trzech godzin siedemnastu uczniów i dwóch pomocników przysłanych przez UMiG w Baranowie Sandomierskim dzielnie walczyło z nawałem odpadków. Akcja została przerwana z powodu gwałtownej ulewy. |
|||
 |
 |
 |
 |
| prace porządkowe | zebrane śmieci | akt adopcji cmentarza | zbiorowa mogiła |
W dniu 17 maja 2007 r. wróciliśmy na teren kirkutu, by dokończyć rozpoczętą pracę. Tego samego dnia odbyła się uroczysta adopcja cmentarza. Akt ten odbył się w obecności Burmistrza Miasta i Gminy w Baranowie Sandomierskim, p. Mirosława Pluty, który bardzo życzliwie potraktował naszą inicjatywę, obiecując wsparcie podjętych działań. W akcie adopcji zobowiązaliśmy się nie tylko do opieki nad tym miejscem, ale też do kultywowania pamięci wspólnej przeszłości dwóch narodów. Mamy nadzieję, że historia cmentarza zainteresuje nie tylko uczestników projektu. Chcemy, aby to miejsce nigdy już nie było wysypiskiem śmieci i aby o nim nie zapomniano. W akcji sprzątania uczestniczyli również nasi koledzy: Magdalena Brożyna, Damian Cebula, Jakub Furdyna, Paulina Kielek, Anna Jarosz, Sylwia Malinowska, Justyna Przywara, Krzysztof Stalica, Wojciech Szpyt, Maciej Wąchała i Piotr Żyguła". W 2009 r. na cmentarzu pojawiła się macewa - zapewne odnaleziona na terenie jednej z pobliskich miejscowości. tekst: Anna Kuśnierz, K. Bielawski |
|||
 |
|||
| Poszukujemy wszelkich informacji o tej nekropolii. Czekamy też na relacje osób, które pamiętają ten cmentarz z okresu przed II wojną światową. |
|||
 |
|||
| Teksty i zdjęcia opublikowane w serwisie www.kirkuty.xip.pl są chronione prawem autorskim. Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji |
|||
| strona główna | cmentarze | warto wiedzieć | księga gości | napisz do nas |