Pierwsze wzmianki o tarnobrzeskich Żydach pochodzą z 1593 roku. Społeczność żydowska Tarnobrzega była bardzo liczna. W 1880 roku mieszkało tu 2.768 Żydów, co stanowiło aż 80 procent wszystkich mieszkańców. Przez lata miasto było liczącym się ośrodkiem chasydyzmu.

Dziś o obecności Żydów w Tarnobrzegu przypomina dziewiętnastowieczna synagoga - użytkowana jako biblioteka - oraz zniszczony cmentarz. W mieście istniały dwie nekropolie żydowskie. Najstarszy cmentarz żydowski w Tarnobrzegu znajdował się w miejscu zajętym teraz przez halę targową w pobliżu ul. Sienkiewicza. Dewastacja z lat II wojny światowej oraz powojenne inwestycje sprawiły, że nie dziś po nim śladu. Nowy cmentarz powstał na początku XX wieku, w pobliżu obecnego marketu Kaufland. Do dziś przetrwały tylko pojedyncze nagrobki. W latach sześćdziesiątych odbudowano ohel, czyli budynek chroniący groby lokalnych cadyków: zmarłego w 1860 roku Eliezera Horowica z Dzikowa, syna Naftalego Cwi z Ropczyc, założyciela dzikowskiej dynastii cadyków; jego syna Meira, zmarłego w 1877 roku; Jozuego syna Meira z Dzikowa oraz Jechiela z Pokrzywnicy (zm. w 1928 roku), przewodniczącego sądu rabinackiego w Pokrzywnicy i cadyka w Tarnowie.

Warto dodać, że opiekujący się cmentarzem żydowskim w Tarnobrzegu p. Mieczysław Zdyrski w dniu 29 czerwca 2008 r. otrzymał dyplom Ambasady Izraela i Żydowskiego Instytutu Historycznego za działalność na rzecz ochrony dziedzictwa kultury żydowskiej w Polsce. Wyróżnienie to "przyznawane jest niezwykłym Polakom, polskim organizacjom oraz miastom, czyniącym wiele dla odkrywania prawdy o przeszłości i budowania lepszej przyszłości".

Więcej informacji o Żydach w Tarnobrzegu znajdziesz tutaj:

zdjęcia: Tomasz Zieliński